Sürdürülebilirlik Terimleri Sözlüğü
Avrupa Birliği'nin (AB) Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (CBAM) ve AB Ormansızlaşma Tüzüğü (EUDR) ile kurumsal karbon ayak izi ve yaşam döngüsü analizi (LCA) süreçlerinde kullanılan terimler günlük dilde birbirinin yerine kullanılır; oysa mevzuatta ve hesapta farklı şeyleri gösterir. Bu sözlük her terimi kısaca tanımlar, Türkçe–İngilizce karşılığını verir ve konunun ele alındığı sayfaya yönlendirir.
Terimler
Beyan Sahibi CBAM declarant
AB'de CBAM kapsamındaki malları ithal eden ve yıllık CBAM beyanını veren yetkili taraf. → S-CBAM
Coğrafi Konum Verisi Geolocation
EUDR'de emtianın üretildiği alanın konumunu gösteren bilgi. → S-EUDR
Çevresel Ürün Beyanı (EPD) Environmental Product Declaration
Bir ürünün LCA'sına dayanan, bağımsız program operatörü tarafından doğrulanarak yayımlanan çevresel etki beyanı. → S-LCA
Doğrulama Verification
Emisyon raporunun, bağımsız akredite doğrulayıcı tarafından kanıta dayalı olarak incelenmesi. → S-CBAM→ S-ETS
Durum Tespit Beyanı Due Diligence Statement
EUDR'de operatörün, ürünün ormansızlaşmadan ari ve yasal olduğunu beyan ettiği belge. → S-EUDR
Fonksiyonel Birim Functional unit
LCA'da sonuçların ifade edildiği referans birim. CBAM'de ise gömülü emisyonun ifade edildiği birim. → S-LCA→ S-CBAM
Gömülü Emisyon Embedded emissions
CBAM'de bir malın üretimi sırasında salınan doğrudan emisyonlar ile, ilgili ürün gruplarında dolaylı emisyonlar ve öncül maddelerin gömülü emisyonu. → S-CBAM
İzleme Planı Monitoring plan
CBAM kesin döneminde tesisin emisyonlarını hangi yöntem, veri kaynağı ve kontrol sistemiyle izleyeceğini tanımlayan belge. → S-CBAM
Kaynak Akışı Source stream
Tesis sınırına giren veya çıkan ve emisyona yol açan yakıt veya malzeme akışı. → S-CBAM
Kapsam 1, 2, 3 Scope 1, 2, 3
Kurumsal envanterde emisyonların sınıflandırması: Kapsam 1 kuruluşun kontrolündeki doğrudan emisyonlar, Kapsam 2 satın alınan enerjiden kaynaklanan dolaylı emisyonlar, Kapsam 3 değer zincirindeki diğer dolaylı emisyonlar. → S-ETS
Kurumsal Sera Gazı Envanteri Organisational greenhouse gas (GHG) inventory
Bir kuruluşun belirlenen sınır ve dönem içindeki sera gazı emisyonlarının ve uzaklaştırmalarının hesabı. → S-ETS
Operatör Emisyon Raporu Operator's emissions report
CBAM kesin döneminde üçüncü ülkedeki tesis operatörünün, üretilen malların gömülü emisyonlarını raporladığı belge. → S-CBAM
Öncül Madde Precursor
Başka bir CBAM malının üretiminde girdi olarak kullanılan ve kendi gömülü emisyonunu nihai ürüne taşıyan mal. → S-CBAM
Özet Emisyon Raporu Summary emissions report
Operatör Emisyon Raporu'nun temel sonuçlarını beyan sahibine iletilecek biçimde özetleyen belge. → S-CBAM
Sistem Sınırı System boundary
Hangi süreçlerin ve yaşam döngüsü aşamalarının hesaba dahil edildiğini belirleyen sınır. → S-LCA→ S-CBAM
Varsayılan Değer Default value
Gerçek veri sağlanamadığında kullanılan, mevzuatla yayımlanan emisyon değeri; CBAM kesin döneminde artırımla uygulanır. → S-CBAM
Yaşam Döngüsü Analizi (LCA) Life cycle assessment
Bir ürünün hammadde ediniminden bertarafına kadar çevresel etkilerinin amaç ve kapsam, envanter, etki değerlendirme ve yorumlama aşamalarıyla analiz edilmesi. → S-LCA